Tiếng Trung thú vị bạn có biết ?

Trong thời kỳ công nghệ 4.0, ngôn ngữ chính là “chìa khoá vàng” giúp bạn mở ra cánh cửa thành công và đây cũng chính là công cụ giao tiếp quan trọng để bạn bước ra thế giới. Trong đó, tiếng Trung là ngôn ngữ đang ngày càng trở nên phổ biến và thông dụng. Việc thông thạo tiếng Trung giúp bạn có nhiều cơ hội hơn trong lựa chọn nghề nghiệp, nhất là ở các môi trường quốc tế, đa văn hoá. Và trong bài viết dưới đây, Tiếng Trung Toàn cầu H&C sẽ chia sẻ về những sự thật thú vị về tiếng Trung mà bạn có thể chưa biết nhé!

1. Tiếng Trung là ngôn ngữ được sử dụng nhiều nhất trên thế giới

Các bạn có biết không? Theo thống kê, ở trên thế giới thì cứ 6 người lại có 1 người biết nói tiếng Trung và chiếm khoảng 15% dân số hiện nay đang sử dụng tiếng Trung Quốc như tiếng mẹ đẻ. Nếu làm một phép so sánh thì con số này còn nhiều hơn cả lượng người biết nói các thứ tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Đức cộng lại.

Cùng với tiếng Anh, Ả Rập, Pháp, Nga và Tây Ban Nha thì tiếng Trung (cụ thể là Hán ngữ tiêu chuẩn sử dụng chữ Hán gián thể, ngôn ngữ chính của Đại Trung Hoa) chính là 1 trong 6 ngôn ngữ chính thức của Liên Hợp Quốc. Theo đó, trong số các ngôn ngữ này, tiếng Trung Quốc là ngôn ngữ chính thức của 2 quốc gia thành viên. 

Tiếng Trung Ni Hao
Tiếng Trung Ni Hao

2. Tiếng Trung không có bảng chữ cái (Alphabet)

Bảng chữ cái Latinh vốn được sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới, nhưng với chữ Hán của Trung Quốc thì khá xa lạ (chữ viết trong tiếng trung được gọi là chữ Hán). Bởi tiếng Trung không có bảng chữ cái phân đoạn (segmental alphabet – hệ thống chữ viết tương đối ít ký tự được kết hợp lại với nhau (chỉ khoảng vài chục) tạo thành một loạt các âm vị và hình vị).

Chữ Hán là hệ thống chữ viết tượng hình của tiếng Trung Quốc với hơn 4000 ký tự tượng hình, có nguồn gốc bản địa, sau đó du nhập vào các nước lân cận trong vùng bao gồm Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam.

Tuy vậy, trên thực tế tiếng Trung vẫn có bảng phiên âm Pinyin – bảng chữ cái Latinh dành riêng cho việc học phát âm. Điều này cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho những người nước ngoài đang theo học ngôn ngữ này. Bởi vì thông qua bảng chữ cái Pinyin này, người học đều có thể tập đọc hay tự phát âm.

Bảng phiên âm Pinyin tiếng Trung
Bảng phiên âm Pinyin tiếng Trung

Bảng Pinyin tiếng Trung

Bảng Pinyin được phê duyệt vào năm 1958 được áp dụng chính thức tại Cộng hoà nhân dân Trung Hoa vào năm 1979. Phiên âm Pinyin còn được gọi là Bính âm hay Phanh âm là cách thức sử dụng chữ cái Latinh trong tiếng Trung.

Cho tới nay, Bính âm Hán ngữ đã được sử dụng như một hệ thống chuyển ký tự Latinh từ chữ Hán đối với việc dạy học tiếng Quan thoại ở nhiều quốc gia như Singapore, Malaysia, Hồng Kông, Ma Cao,…

Phiên âm Pinyin tiếng Hán
Phiên âm Pinyin tiếng Hán

Bảng phiên âm (Pinyin) gồm 6 vận mẫu, 4 thanh điệu và 21 thanh mẫu. Trong đó, vận mẫu hay còn gọi là nguyên âm và trong tiếng Trung có tổng cộng 36 vận mẫu, gồm 6 vận mẫu đơn, 13 vận mẫu kép, 16 vận mẫu âm mũi và 1 vận mẫu âm uốn lưỡi.

Phân loại vận mẫu trong tiếng Trung
Phân loại vận mẫu trong tiếng Trung

Trong tiếng Trung Quốc có 4 thanh điệu, mỗi thanh điệu biểu thị hướng đi của âm thanh (đi từ trái sang phải), cụ thể:

Thanh điệu trong tiếng Trung
Thanh điệu trong tiếng Trung
  • Thanh 1 (Thanh ngang): đọc ngang, không lên không xuống
  • Thanh 2 (Thanh sắc): đọc giống dấu sắc trong tiếng Việt
  • Thanh 3 (Thanh hỏi): đọc tương tự như thanh 1 nhưng kéo dài âm. Hướng âm thanh từ cao xuống thấp sau đó lên cao
  • Thanh 4 (Thanh huyền): đọc từ cao xuống thấp

Xét về độ phức tạp thì thanh điệu trong tiếng Trung vẫn kém thế hơn so với tiếng Việt “một bậc”. Nếu như tiếng Trung có 4 thanh điệu ( –, ՛, ˇ, `) thì tiếng Việt có đến 6 thanh điệu (không dấu, `, ~, ?, ՛, .).

Thanh mẫu hay còn gọi là phụ âm, trong bảng chữ cái tiếng Trung thanh mẫu bao gồm 18 phụ âm đơn và 3 phụ âm kép. Khi ghép trực tiếp thanh mẫu với vận mẫu bạn sẽ có được một từ hoàn chỉnh. Cụ thể:

Thanh mẫu gồm 18 phụ âm đơn và 3 phụ âm kép
Thanh mẫu gồm 18 phụ âm đơn và 3 phụ âm kép

3. Trong tiếng Trung, các thanh điệu khác nhau có thể làm thay đổi ý nghĩa của một từ

Thanh điệu là độ trầm, bổng của giọng nói trong 1 âm tiết giúp ta phân biệt sự khác nhau của âm tiết này với 1 âm tiết khác. Tiếng Trung và tiếng Việt đều là ngôn ngữ thanh điệu (tonal language), nghĩa là khi bạn thay đổi cách nói độ trầm, bổng của một từ có thể ảnh hưởng đến ý nghĩa của từ đó. Cho nên việc phát âm tiếng Trung chuẩn xác luôn là điều bắt buộc với những người học ngôn ngữ này.

Lỗi sai thường gặp trong phát âm
Lỗi sai thường gặp trong phát âm

Trong quá trình học tiếng Trung, rất nhiều người đọc thanh điệu lên xuống không rõ ràng, dẫn tới phát âm sai và người nghe cũng hiểu sai ý nghĩa của từ. Ví dụ như, wǒ xiǎng wèn nǐ – khi wen được phát âm trầm xuống, nó có nghĩa là “tôi muốn hỏi bạn”. Tuy nhiên nếu wen được phát âm bổng lên rồi trầm xuống thì nó lại trở thành nghĩa là “tôi muốn hôn bạn”.

Do vậy, để tránh mắc phải những lỗi sai này thì bên cạnh việc phát âm chuẩn các thanh mẫu, vận mẫu chúng ta cũng cần phát âm chuẩn cả các thanh điệu – một thành phần không kém phần quan trọng trong tiếng Trung.

4. Tiếng Trung có hơn 50.000 ký tự chữ viết khác nhau

Ngôn ngữ Trung có số lượng khổng lồ các ký tự chữ viết lên đến 50.000. Thậm chí một số từ điển nâng cao còn nói rằng con số còn hơn 50.000. Đây quả thực là một con số “đáng gờm” phải không nào? Nhưng đừng sợ nhé, một điều tốt là bạn chỉ cần nhận diện khoảng 2000 – 3000 ký tự là đã có thể đọc được một tờ báo Trung Quốc thành công rồi.

Trong số hơn 50.000 ký tự thì “biáng” là ký tự khó nhất. Đây là một ký tự không chính thức với 57 nét và phải viết 2 lần. Có thể bạn chưa biết nghĩa của Hán tự này? Yên tâm vì chúng tôi sẽ bật mí cho bạn biết ngay nhé!

Nghĩa của “Biáng” vô cùng thú vị, biáng sao chép âm thanh của mì đập vào bàn với món mì nổi tiếng ở tỉnh Thiểm Tây của Trung Quốc “Biáng biáng”. Đây là một trong những món ăn được quảng bá là “Mười điều tuyệt vời nhất của Thiểm Tây”. Sợi mì trong “Biáng biáng” được ví như một chiếc thắt lưng bởi độ dày và độ dài của nó.

Ký tự "biáng" - Chữ Hán khó viết nhất trong tiếng Trung
Ký tự “biáng” – Chữ Hán khó viết nhất trong tiếng Trung

Cách học các ký tự tiếng Trung dễ nhớ nhất

Với khoảng hơn 50.000 ký tự, việc để nhớ được hết tất cả các ký tự này là một điều không hề đợn giản. Tuy nhiên trong bài viết này, chúng tôi sẽ gợi ý cho bạn một số cách học để dễ nhớ nhất nhé!

1. Quay ngược thời gian

Trước khi bắt tay vào việc học tiếng Trung, bạn nên dành một chút thời gian để nghiên cứu về sự tiến hoá của ký tự Trung Quốc.

Trong số tất cả các ngôn ngữ được sử dụng ngày nay, hệ thống chữ viết của Trung Quốc là một trong những hệ thống chữ viết “cổ nhất”. Thật vậy, theo các nhà khảo cổ học, các ký tự sơ khai đã được tìm thấy khắc trên xương động vật (giáp cốt văn).

Cho đến ngày nay, có khoảng hơn 16.000 các mảnh giáp cốt văn đã được tìm thấy tại Trung Quốc. Trong số đó mới có 1.600 ký tự được giải mã. Dưới đây là hình ảnh của những tấm mai rùa hoặc xương động vật có khắc các ký tự chữ Hán cổ.

Hình ảnh tấm mai rùa khắc chữ Hán cổ
Hình ảnh tấm mai rùa khắc chữ Hán cổ

Việc tìm hiểu nguồn gốc của các ký tự sẽ khuyến khích bắt xem các ký tự dưới dạng tranh. Và việc ghi nhớ các hình ảnh trong đầu cũng là một cách học sáng tạo để giúp tăng cường trí nhớ trong quá trình luyện viết. Đây cũng là phương thức giúp bạn có thể ghi nhớ lâu hơn các ký tự, học tiếng Trung nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Học các ký tự dưới dạng tranh
Học các ký tự dưới dạng tranh

2. Luyện viết Hán tự thật nhiều

Trong quá trình học tiếng Trung, việc luyện viết Hán tự sao cho đúng là rất quan trọng. Khác với tiếng Việt, chữ Trung Quốc được cấu tạo thành từ các chữ tượng hình ghép với nhau, mà hệ thống chữ tượng hình lại có hơn 2000 ký tự cùng rất nhiều điển tích, điển cố, ngữ nghĩa,…nên những người học ngôn ngữ này sẽ rất khó khăn trong việc ghi nhớ. Điều này cũng khiến cho nhiều người nản chí khi học tiếng Trung. Khi đó, việc luyện viết Hán tự sẽ là lựa chọn tốt nhất để việc học trở nên hiệu quả. Vậy ta cần luyện viết Hán tự như thế nào?

Luyện viết Hán tự
Luyện viết Hán tự

Khi luyện viết Hán tự, các nét chữ cần viết rõ ràng như nét ngang phải viết bằng, nét xổ phải thẳng đứng,…; Đặc biệt, bạn nên căn chỉnh sao cho các chữ Hán cần được viết gói gọn trong chỉ 1 ô vuông. Bên cạnh đó, bạn nên biết nhấn nhá các vị trí cần thiết để chữ Hán đẹp hơn và khi viết thì thả lỏng tay để nét chữ tự nhiên nhất.

Việc luyện viết Hán tự có tác dụng rất tốt trong việc ghi nhớ từ vựng. Chỉ khi bạn tập viết thật nhiều mỗi ngày và tăng dần tốc độ viết thì tiếng Trung của bạn mới dần tốt nên được. Đồng thời, việc ngồi từng giờ để luyện viết từ nét nhỏ cơ bản nhất, sẽ khiến cho tính kiên trì của bạn tăng lên.

3. Xem phim ảnh và bài hát tiếng Trung

Một trong những cách học tiếng Trung thực tế hiệu quả mà đỡ khô khan đó là xem phim và nghe nhạc. Khi học ngoại ngữ qua phim ảnh, âm nhạc, bạn sẽ vừa được giải trí mà vẫn ghi nhớ các ký tự một cách tự nhiên, nhanh chóng. Do vậy đây là một cách học hiệu quả được rất nhiều người khuyên dùng.

Nghe cho vui hay nghe mà học?
Nghe cho vui hay nghe mà học?
Học tiếng Trung qua phim

Vậy tại sao nên xem phim để học? Bởi vì ngôn ngữ của phim rất thật với đời sống và thế giới phim lại đa dạng các chủ đề, thể loại. Ví dụ, một bộ phim về cảnh sát có thể sẽ bao gồm nhiều từ vựng về tội phạm. Trái lại, những bộ phim như hài, lãng mạn thì sẽ có nhiều từ vựng thông dụng và gần gũi hơn.

Vì thế, hãy chú ý đến mục tiêu từ vựng cũng như nhu cầu học tập để bạn có thể cân nhắc tìm một bộ phim phù hợp. Và trong bài viết này, Tiếng Trung Toàn cầu H&C xin gợi ý với các bạn một số bộ phim hay để vừa giải trí vừa học tiếng Trung nhé!

Một số bộ phim có phụ đề giúp bạn học tiếng Trung:

  1. Tây Du Ký 2016
  2. Thanh xuân của ai không mơ hồ 
  3. Tình yêu hồi sinh
  4. Trở về nơi tình yêu bắt đầu 
  5. Gửi thời thanh xuân ngây thơ tươi đẹp
Học tiếng Trung qua bài hát

Khoa học đã chỉ ra rằng âm nhạc có thể giúp người học ngôn ngữ thứ hai tiếp thu được lượng từ vựng một cách nhanh chóng và phương pháp này được đặt tên là “Mozart Effect – Hiệu ứng Mozart”. 

Tại sao việc học tiếng Trung qua bài hát lại hiệu quả? Âm nhạc chính là chìa khoá mở ra những cảm xúc và một thứ gì đó mang lại nhiều cảm xúc cũng dễ ghi nhớ hơn. Đó cũng là lí do vì sao khi nghe tiếng Trung qua các bài hát, bạn sẽ dễ dàng ghi nhớ được từ vựng.

Hơn nữa, việc nghe nhiều các ca khúc sẽ giúp bạn quen dần với tiếng Trung từ giọng nói, cách phát âm chuẩn và ngữ điệu của ngôn ngữ này. Đây cũng là minh chứng cho phương pháp “đắm mình trong tiếng Trung” thông qua các ca khúc mà chính bản thân người học cũng không để ý.

Bạn có thể học tiếng Trung qua một số ca khúc Hoa ngữ đơn giản như sau:

  1. Bài hát Chuột yêu Gạo
  2. Bài hát Ánh trăng nói hộ lòng tôi
  3. Bài hát Tình yêu vĩnh viễn không mất đi

5. Gần 60% lượng từ vựng trong tiếng Việt, Hàn, Nhật có nguồn gốc từ âm Hán

Trong các tiếng Việt, Nhật, Hàn mỗi thứ tiếng đều có gần 60% lượng từ vựng có nguồn gốc từ âm Hán nhưng được đọc theo âm bản ngữ chính quốc gia đó, được gọi là từ vựng Hán – Việt, Hán – Nhật, Hán – Hàn. 

60% lượng từ vựng trong tiếng Việt, Hàn, Nhật có nguồn gốc từ âm Hán
60% lượng từ vựng trong tiếng Việt, Hàn, Nhật có nguồn gốc từ âm Hán

Trong đó, việc tiếp xúc ngôn ngữ và vay mượn yếu tố Hán trong các ngôn ngữ này là sự vay mượn chủ động. Cụ thể, người Nhật mượn chữ Hán đầu tiên là thông qua con đường Hàn Quốc và người Hàn Quốc có công đưa chữ Hán vào Nhật là Wani với cuốn sách Luận ngữ (10 tập) và sách Thiên văn tự. Nếu một chữ Hán có hai cách đọc là on hoặc kun thì người Nhật cũng tạo ra chữ Hán – Nhật gọi là quốc tự và đọc kun theo cách Nhật, chẳng hạn 逝 (tsuji) 烟 (hata), (Ko mi). 

Khác Nhật Bản, Việt Nam và Hàn Quốc theo con đường riêng với phần lớn chữ và yếu tố gốc Hán trong hai tiếng này là thuộc về các phạm trù giáo lý đạo Phật, Nho, Lão.

Do đặc thù về lịch sử và địa lý, đất nước Hàn Quốc chịu ảnh hưởng văn hoá Trung Hoa khá sớm. Theo các công trình nghiên cứu của Triệu Nhuận Tế thì chữ Hán có thể đã du nhập vào Hàn Quốc từ khoảng 1122 trước Công nguyên. Còn với Việt Nam, từ gốc Hán đi vào trong tiếng Việt có đến vài chục thế kỷ.

Cách đọc yếu tố Hán trong Hán – Việt và Hán – Hàn cơ bản là giống nhau. Nếu như Hán – Việt giữ lại chung âm và thay đổi phụ âm đầu thì Hán – Hàn lại giữ âm đầu và biến đổi vần. Chẳng hạn như:

Ví dụ cách đọc yếu tố Hán trong Hán - Việt và Hán - Hàn
Ví dụ cách đọc yếu tố Hán trong Hán – Việt và Hán – Hàn

Trên đây là những sự thật thú vị trong tiếng Trung. Chắc hẳn những điều này đã khiến bạn ngạc nhiên về ngôn ngữ kì lạ này phải không nào? Và nếu bạn là một người quan tâm đến tiếng Trung và muốn tìm hiểu nhiều hơn về ngôn ngữ này thì hãy nhớ theo dõi các bài viết của Tiếng Trung Toàn cầu H&C để cập nhật những thông tin mới nhất nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Tải app
Hỗ trợ
messFacebook zaloChat Zalo dia-chiĐịa chỉ callGọi ngay